You are here
Oba Makarna, ZSR, Amasra, Kartalkaya… İş Cinayetleri, Denetimsizlik, Teşvikler
Ankara’dan iş güvenliği uzmanı işçiler

İş güvenliği önlemlerinin yetersizliği ve denetimsizlik sebebiyle iş kazaları yaşanmaya, işçiler iş cinayetlerinde ölmeye devam ediyor. Yakın tarihte yaşanan çeşitli iş kazaları ve bunlarla ilgili yayınlanan bilirkişi raporları patronların kâr hırsı uğruna alınmayan önlemlerin iş cinayetlerine sebep olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Son olarak Bolu Kartalkaya’daki otel yangınında aralarında otel çalışanlarının da olduğu 78 kişi hayatını kaybetti. Katliama dönüşen yangının nasıl çıktığına, neden bu kadar hızlı yayıldığına ve insanların neden tahliye edilemediğine ilişkin detaylar, bilirkişilerin incelemesinin ardından hazırlayacakları raporda daha net ortaya çıkacaktır. Ancak görgü tanıklarının anlattıklarına, yayımlanan çeşitli belgelere baktığımızda çok net olarak sermayenin kâr hırsını, iktidarın denetimsizliğini yani iktidar sermaye işbirliğini görüyoruz. Tıpkı Oba Makarna, Amasra, ZSR’de olduğu gibi…
Sakarya Hendek’te faaliyet gösteren Oba Makarna fabrikasında 15 Eylülde meydana gelen patlamada 5 işçi yaşamını kaybetmişti. İş cinayetinden aylar sonra patlamaya ilişkin bilirkişi raporu tamamlandı. Raporda “enerji odasındaki kısa devre anında oluşan kıvılcım ile ortamda bulunan un tozunun tutuşarak patladığı kanaatine varılmıştır” denildi. Değirmen bölgesindeki yoğun toz birikiminin şiddetli bir patlamaya sebep olduğu ifade edildi. Bilirkişi raporunda yapılan tespitler iş güvenliği önlemlerinin yetersizliğini göz önüne seriyor. Buna göre, fabrikada toz patlaması riskine karşı önlemler alınmamış, gerekli toz ölçümleri yalnızca paketleme bölümünde yapılıp toz birikiminin oluştuğu asıl alan olan değirmen bölgesinde yapılmamış. Fabrika genelinde ve değirmen bölgesinde elektrik panolarının açıkta olması patlama riskine açık bir durum yaratmış. Rapor “Yangın ve patlama, mevzuata uygunsuzluklar ve önlem eksiklikleri nedeniyle oluşmuştur. Tesiste gerekli önlemler alınsaydı, olayın önlenebileceği kanaatine varılmıştır. İşverenin ve ilgili sorumluların ihmallerine bağlı olarak olayın meydana geldiği düşünülmektedir” ifadeleriyle sonlandırılmış.
İş güvenliği uzmanının kayıtlarına göre Oba Makarna fabrikasında 1 Temmuz-23 Ağustos 2024 tarihleri arasında toplam 23 iş kazası yaşandığı görülüyor. Bir iş kazası tutanağında kaza sebebi “paketleme bölümünde çalışırken palet çektiği esnada yorgunluktan dolayı halsiz düşmüştür” olarak kayda alınan işçinin ertesi gün yeniden işbaşı yaptığı görülüyor. Bizler çalıştığımız yerlerden biliyoruz ki küçük kazaların çokluğu ve sıklığı aslında büyük kazaların habercisidir (Bu nedenle kaza ne kadar küçük gözükürse gözüksün iş kazası tutanağı tutturmak ve gereğinin yapılıp yapılmadığını takip etmek hayati önemdedir! Tabii bunu yapabilmek için de örgütlü hareket edebilmek gerekir. Oba Makarna’da da iş cinayeti geliyorum demiş, patron ise kârına kâr katarak umursamaz davranmaya devam etmiş. Fabrikada iş güvenliği uzmanlarının sık sık değiştiğini çünkü gelen uzmanların ihmaller ve yetersizlikler karşısında bir şey yapamadıkları için ayrılmak istediklerini de hatırlatalım.
Bir başka iş cinayeti 2024’ün son günlerinde, 24 Aralıkta Balıkesir’de ZSR AŞ mühimmat fabrikasında gerçekleşti. Çıkan patlamada 11 işçi yaşamını yitirmişti. Kazadan sonra sosyal medyada ZSR’de çalışan bir işçinin Nisan ayında yayınlanan bir röportajı dolaştı. Röportajdaki işçi bizim de işyerlerinde tanık olduğumuz ağır çalışma şartlarından söz ediyordu. Fazla mesaileri, yöneticilerin “bu işi yapacaksın”, “daha hızlı ol” basıncını ve iş kazası raporunu tutturmama yönündeki baskılarını anlatıyordu. Sonra bir video daha yayınlandı. Ölen işçilerden birinin eşi, cenazede tabutun önünde ağlayarak “4 haftadır makinenin bozuk olduğunu bana çok söyledin. Ama yine de çalıştırdılar” diyordu. Yani aslında ZSR’de de kazanın göz göre göre geldiğini dile getiriyordu. ZSR patronu yıllardır devletten teşvik almış ve neredeyse hiç vergi ödememiş. Buna rağmen patlayıcı maddelerin üretimini yapabilmesi için “Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik” kapsamında alması gereken belgelere sahip değil. Önlemler maliyet olarak görülmüş, işçilerin yaşamları hiçe sayılmış.
Her seferinde aynı tablo ortaya çıkıyor. Denetimler ya yapılmıyor ya da yapılsa bile tespit edilen eksiklikler için patronlara herhangi bir yaptırım uygulanmıyor. Hatta işçi ölümlerine sebep olan bu şirketlere teşvikler veriliyor, vergi borçları siliniyor. Mesela Kartalkaya’daki Grand Kartal Otel’in de doğru düzgün denetlenmediği, itfaiyenin tespit ettiği eksikliklerin peşine düşülmediği, buna karşılık otel patronlarının Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından yatırım teşviki aldığı ortaya çıktı.
Bartın Amasra’da Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) bağlı maden ocağında 14 Ekim 2022’de patlama meydan gelmiş, 43 maden işçisi hayatını kaybetmişti. Geçtiğimiz günlerde Sayıştay tarafından bir rapor yayımlandı. Raporda Sayıştay’ın 2023 yılındaki Amasra Taşocağı İşletme Müessesesi raporundan bu yana gerekli önlemlerin hâlâ alınmadığı belirtiliyor. Devlete bağlı olan, sendikalı bir işyeri olan madende, üstelik de bir iş cinayetinde 43 işçi hayatını kaybetmesine rağmen hâlâ önlem alınmış değil. Rapora göre 2023 yılında “çalışma koşullarının ağırlığı” ve “iş disiplininin bozulması” nedeniyle yaşamları için tedirgin olan 62 işçi ocaktan ayrıldı. Yine aynı yılda 81’i yer altında, 13’ü yer üstünde olmak üzere 94 iş kazası meydana geldi. Bu kazalarda 96 işçi yaralandı. 25 kişi meslek hastalığı “pnömokonyoz” şüphesi ile doktora başvurdu. Bunlardan 12 işçiye kesin tanı konuldu. Sayıştay raporlar hazırlıyor, eksikliklerin giderilmediğini tespit ediyor, iş kazaları olmaya devam ediyor, meslek hastalığına yakalanan işçiler oluyor. Tüm bunlara rağmen şirketin vergi borçları siliniyor, teşvikler veriliyor!
İşçi sınıfı örgütlü olmadığı koşullarda kaç tane rapor hazırlanırsa hazırlansın, ne eksik belirlenirse belirlensin hiçbir önlem alınmıyor, iş güvenliği önlemleri maliyet olarak görülüyor, işçiler göz göre göre ölüyor. Çoğu durumda ölen işçiler suçlanırken iş cinayetlerinin asıl sorumluları ceza almıyor. Geçtiğimiz günlerde görülen Amasra katliamı duruşmasında, tutuklu sanık müessese müdürü Cihat Özdemir’in avukatı şunları söyledi mesela: “İşçilerde gaz ölçen vakvak cihazı yok, içeride sigara içildiği söyleniyor, bunlar göz önündeyken müvekkilimin olası kastla yargılanmasını doğru bulmuyorum.” İnsanların göz göre ölüme gönderildiği bir katliamın ardından bile pervasızca işçileri suçlarken ne utanıyorlar ne de vicdan azabı duyuyorlar.
İşçi sınıfının örgütlü olmadığı koşullar iş kazalarına ve iş cinayetlerine davetiye çıkarıyor. Hep söylüyoruz, örgütlü olmak hayat kurtarır! Bizler örgütlendikçe, örgütlülüğümüzü büyüttükçe işyerlerimizde iş güvenliği önlemlerini aldırabilir, asıl sorumlulardan hesap sorabiliriz. Sermayenin ve iktidarın saldırılarına, iş cinayetlerine ancak örgütlü mücadele ile karşı durabiliriz.
Son Eklenenler
- رسانه های بورژوازی ادعا می کنند که ویروس کرونا هیچ تبعیضی بین ثروتمندان و فقرا نمی گذارد. آنها این ایده را تبلیغ می کنند که همه گیری دارای طبیعت فوق طبقه ای است. برای این منظور ، آنها به عمد برخی از افراد مشهور را به عنوان افراد مبتلا به کوید نوزده...
- ميادين خالی است ، خيابان ها ساکت هستند ... تصويری از متروک شدگی ، بزرگترين شهرهای جهان را تحت الشعاع قرار می دهد! در بسياری از کشورها شاهد اعلام وضعيت اضطراری هستيم. همراه با اعلاميه های "ما با ويروس کرونا در حال جنگ هستيم" آنها اعلام می کنند : "...
- ما عمیقاً از شنیدن خبر غیرمنتظرۀ قتل شاهرخ زمانی، فعال کارگری سوسیالیست در روز ۱۳ سپتامبر در زندان رجایی شهر کرج به دست رژیم ایران متأسف شدیم. در این جا به خانواده و رفقای او تسلیت می گوییم و باری دیگر رژیم اسلامی ایران را که مستقیماً مسئول مرگ او...
- روز ۲۹ ژانویه، هزاران نفر از کارگران فلزکار اعتصاب خود را علیه اتحادیۀ کارفرمایان MESS (اتحادیۀ صنعتگران فلزکار) آغاز نمودند. این اعتصاب را «اتحادیۀ کارگران متحد فلزکار» (Birleşik Metal-İş ) سازماندهی کرد که شاخۀ وابستۀ DİSK (کنفدراسیون اتحادیه های...
- معلمان از طریق کانون صنفی خود جهت کسب بخشی از مطالبات خود و همچنین اعتراض به حقوق پایمال شده دانش آموزان و خانواده ها از طریق حمله خصوصی سازی به آموزش و بهداشت رایگان که کل جامعه بخصوص طبقه کارگر و زحمتکشان را هدف ستم و بهره کشی مضاعف قرار داده است...
- بهنام ابراهیم زاده، فعال کارگری ایرانی و عضو کمیتۀ پیگیری ایجاد تشکل های کارگری و همچنین فعال حقوق کودک، در تاریخ سوم دسامبر اعتصاب غذای خود را آغاز کرد. او به 5 سال زندان محکوم شده و از ژوئن سال 2010 به این سو در حبس بوده است. در تاریخ 3 دسامبر،...
- کارگران، برادران و خواهران! ما کارگرانی هستیم که روز و شب با مشقت کار می کنیم، تمام ثروت ها را ما تولید می کنیم. همه چیز روی دستان خود ما بنا می شود. ما کسانی هستیم که آسمان خراش ها را بالا می بریم، تونل ها را باز می کنیم، و سینۀ معادن زغال را می...
- همانطور که مستحضر هستید اعتصاب کارگران معدن سنگ اهن بافق وارد فاز جدیدی از مبارزه شده است ودر روزهای گذشته کارفرما و حامیان سرمایه در معدن سنگ اهن بافق یک بار دیگر با دسیسه چینی ،پرونده سازی ،تهدید وصادر کردن قرار بازداشت دهها نفر از کارگران معترض...
- ما کارگران و نمایندگان کارگری که هم اکنون به دلیل فعالیت های کارگری و اقدام در جهت ایجاد تشکل های مستقل کارگری توسط جمهوری اسلامی دستگیر و به دنبال اتهامات ساختگی و ضد کارگری زندانی شده ایم می دانیم که حکومت های سرمایه داری در تمامی جهان علیه...
- در پاسخ به فراخوان اتحادیه های کارگری برزیل کارگران مبارز و آگاه اعتصاب کننده در برزیل، اتحادیه¬های کارگری متعهد و مسئول به جنبش کارگری در برزیل سندیکاهای رشته های آموزش، بهداشت، زمین¬های کشاورزی و خانه
- روز سیزدهم ماه مه، نظام استثمار و بهره کشی سرمایه داری، جان قریب به 300 کارگر معدن زغال سنگ را گرفت و نام آن را «حادثۀ» سوما، شهری در غرب ترکیه، گذاشت. امروز هنوز تعداد نامعلومی از کارگران در زیر آوار به دام افتاده اند. این کشتار، بزرگترین «حادثۀ...
- کارگران و مردم آزادیخواه ترکیه، وقتی خبر کشته شدن معدنچیان سوما در استان مانیسا را بر اثر انفجار معدن سوما در تاریخ 13/5/2014 شنیدیم با دل و جان منقلب شده، گریستیم ، یکبار دیگر سرمایه داران جان صدها کارگر ( تا کنون 300 نفر) را گرفتند.
- در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۳۹۳ زندانیان سیاسی و کارگری بند ۳۵۰ اوین به طور ددمنشانهای مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. غلامحسین اسماعیلی رئیس سازمان زندانها یکی از جنایتکاران اصلی نیز اراجیفی در جهت تکذیب ضرب و شتم زندانیان که به هیچ عنوان پنهان کردنی نیست...